Wydarzenia

Lotnicy umierają młodo - ze zbiorów Cyfrowego Thesaurusa

dodano 27.10.2016 - aktualizacja 24.03.2019
Żwirkowisko w Cierlicku (Śląsk Cieszyński), fot. Marian Plebańczyk, 1938 r.
W niedzielę 11 września 1932 roku w Pradze miał się odbyć mityng lotniczy, z gościnnym udziałem polskich asów przestworzy: porucznika Franciszka Żwirki i inżyniera Stanisława Wigury. Zaledwie dwa tygodnie wcześniej odnieśli oni historyczny sukces, triumfując w Międzynarodowych Zawodach Samolotów Turystycznych „Challenge” w Berlinie. Polacy startowali w samolocie turystyczno-sportowym RWD-6, skonstruowanym specjalnie na zawody.
Wrześniowy poranek był nieco pochmurny, wiał lekki wiatr. Gdy lotnicy znajdowali się w okolicy Cierlicka na czechosłowackim Śląsku Cieszyńskim, z nagła rozpętała się straszliwa burza. Lekki samolot RWD-6 porwany przez huragan nie oparł się żywiołowi i runął pomiędzy drzewa. Żwirko i Wigura ponieśli śmierć na miejscu.
Tragedia odbiła się szerokim echem w Polsce i nie tylko. Artykuł na stronie tytułowej „Ilustrowanego Kuriera Codziennego” z dnia 13 września głosił: „Nie zerwą się już do nowego lotu – nie wystrzelą w niebo. Zabrała ich ziemia – na zawsze. Na krótkiej przestrzeni czasu skupiły się chwile najwyższego upojenia – i najgłębszego żalu. (…) A gdy teraz trzeba będzie oddać ziemi co należało pod niebo – gdy trzeba będzie wić wieńce z żółtemi szarfami i śmigła samolotu zbijać z trumną – bunt, gorycz i żal rozrywają nam duszę”.
Lotnicy zostali pochowani na warszawskich Powązkach, jednak w Cierlicku powstały ich symboliczne mogiły. Zakonserwowano dwa złamane drzewa, na których rozbił się samolot. W 1935 roku miejsce katastrofy, zwane Żwirkowiskiem, upamiętniono budową kaplicy-mauzoleum, wzniesionej ze składek społecznych. Na jego teren prowadziła brama z napisem „Żwirki i Wigury start do wieczności”. W 1940 roku mauzoleum zostało zniszczone przez Niemców, zaś w 1950 roku postawiono tu nowy pomnik.
W październiku 1938 roku Żwirkowisko, po przyłączeniu Zaolzia, znalazło się na krótko w granicach Polski. Z tego czasu pochodzi nasza fotografia – jedno z ujęć wykonanych przez fotoamatora Mariana Plebańczyka podczas wycieczki ze znajomymi na Śląsk Cieszyński. Marian Plebańczyk (1905–1973) – inżynier architekt, działacz sportowy, współzałożyciel i prezes Kolejowego Klubu Wodnego w Krakowie, był człowiekiem niezwykle aktywnym. Brał udział w licznych wyprawach kajakowych, rajdach narciarskich, wędrówkach górskich, które uwieczniał przy pomocy aparatu fotograficznego. W zbiorach MHK znajduje się obszerna spuścizna fotograficzna Plebańczyka w postaci filmów małoobrazkowych z lat 30. i 40. XX wieku. Na uwagę zasługuje fakt, że dzięki wykazowi negatywów, starannie prowadzonemu przez ich autora, w wielu przypadkach jesteśmy w stanie określić okoliczności, a nawet datę dzienną powstania fotografii.
Więcej zdjęć: Cyfrowy Thesaurus.
Centrum obsługi zwiedzających
Informacja i sprzedaż biletów

Godziny otwarcia:
10:00 - 19:00
tel. 12 426 50 60, Rynek Główny 1 (Sukiennice)
e-mail: info@mhk.pl

- KOMUNIKAT! - Fabryka Schindlera

Odwołanie spotkania "Głosy Mieszkańców. Upamiętnianie KL Plaszow jako dialogi w świecie wartości"

Szanowni Państwo, 
 
Bardzo dziękujemy za udział i Państwa wypowiedzi na spotkaniu „Głosy Mieszkańców” w dniu 19 marca 2019 r. Jako Muzeum Krakowa jesteśmy przekonani, że działania w przestrzeni miejskiej należy prowadzić w dialogu i poszukiwać konsensu.
 
Odnotowujemy z satysfakcją ilość głosów, które padły na ostatnim spotkaniu. Niestety wiele ze zgłoszonych przez Państwa oczekiwań i postulatów w swoim zakresie wykraczało poza kompetencje Muzeum. Będąc instytucją, która poważnie traktuje
współuczestników debaty, chcemy być możliwie najlepiej przygotowani do odpowiedzi na Państwa głosy.
 
Dlatego, aby móc się możliwie najlepiej przygotować do kolejnego spotkania, z przykrością musimy odwołać spotkanie w dniu 26 marca br. w Muzeum Podgórza, oddziale Muzeum Krakowa. 
Bardzo prosimy o powiadomienie o tym wszystkich zainteresowanych.   
 
Jesteśmy przekonani, że czas do kolejnego spotkania pozwoli by nasz dialog był bardziej owocny. 
- KOMUNIKAT! -

Fabryka Schindlera - zmiana godzin otwarcia

Szanowni Państwo, Fabryka Schindlera pozostaje otwarta dla zwiedzających przez cały 2019 rok. Od 1 marca 2019 zmieniają się jednak godziny otwarcia
Archiwum komunikatów